Dlaczego Słowiński Park Narodowy?

• Ponieważ to jedyne miejsce w Europie, gdzie widać przemieszczające się pod wpływem wiatru piaski, które tworzą tak zwane „ruchome wydmy”.
• Ponieważ to jedyne miejsce w Polsce, które wygląda jak pustynia.
• Ponieważ to jedyne miejsce, gdzie możemy obserwować wydmy „pożerające” las.
• Ponieważ to największy na polskim wybrzeżu obszar objęty ochroną, pozbawiony ingerencji człowieka, ośrodków wczasowych, itp.
• Ponieważ to jedyne miejsce w Polsce, gdzie występują ogromne jeziora, powstałe z zatok wody morskiej zamkniętej przez mierzeje - wydmy.
• Ponieważ to historyczne miejsce, gdzie Niemcy przeprowadzali podczas II Wojny Światowej próby z rakietami V2.
• Ponieważ to świetna okazja, żeby spróbować wyśmienitych ryb łowionych w czystych wodach parku, również tych rzadkich gatunków.
• Ponieważ na terenie parku znajduje się wieś Kluki, która posiada wspaniałe tradycje ludowe. Na terenie wsi znajduje się utworzony w 1963 roku skansen - zagroda Słowińska, która pokazuje piękno kultury materialnej Słowińców.
• Ponieważ można zwiedzić najpiękniejszą latarnię w Polsce - Stilo, która znajduje się 10 km na wschód od Łeby na 45 metrowym wzgórzu i posiada bliźniaczą siostrę w Ameryce Północnej. Inna latarnia znajduje się na terenie Parku w Czołpinie.

Historia i informacje podstawowe

SPN utworzono w 1967 roku jako Światowy Rezerwat Biosfery. Powierzchnia SPN to 18 tys., a wysokość od 0 do 115 m.n.p.m. Na obszarze parku znajduje się 12 rezerwatów ścisłych (nie wolno tam wchodzić) oraz 3 rezerwaty ochrony częściowej.

Rezerwaty czyli co gdzie się chroni:

„Mierzeja” Gardzieńsko - Łebska to rezerwat częściowo zalesionych wydm ruchomych.

„Białe Góry” - największy obszar wydm ruchomych w Polsce z kulminacyjną wydmą Łącką. Znajdują się tam też tzw.

"Sowie Góry” z typową roślinnością pustynną oraz dobrze zachowanymi różnymi typami lasów od lasów bukowych, przez bory bagienne, do borów bażynowych.

„Żarnowska” - rezerwat częściowy krajobrazowo-leśny. Nazwa pochodzi od wsi na południowo wschodnim brzegu jeziora Łebsko. Rezerwat chroni stare wydmy porośnięte borem bażynowym ze sporym udziałem buka. Na jego terenie znajdują się mniejsze rezerwaty ścisłe:

• „Olszyna” - rezerwat ścisły znajdujący się w uroczysku Babi Dół na terenie rezerwatu częściowego „Żarnowska” w pobliżu wsi Gać. Jak sama nazwa mówi występują tu lasy bagienne na grząskim podłożu, a dolne piętro porośnięte jest paprociami.
• „Bory Torfowe” - rezerwat ścisły glebowo-drzewostanowy z rzadkimi gatunkami krzewów - widłaka jałowcowego, brzeziny, wrzośca (dokładnie tego, z którego w Anglii wyrabia się najlepsze fajki), który tworzy tu nawet wrzosowiska.
• „Bielice” - rezerwat glebowy chroniący glebę tzw. bielicę przybałtycką jest porośnięty ponad 100 letnimi sosnami.

Innym rezerwatem w którym znajdują się mniejsze rezerwaty ścisłe jest rezerwat „Kluki” położony przy wsi o tej samej nazwie przy południowo zachodnim brzegu jeziora Łebsko. Jest to rezerwat leśny, a na jego terenie występują rezerwaty:

• „Moroszka”, gdzie w borze bagiennym występuje malina moroszka bardzo popularna w Skandynawii (jadłem na Spitsbergenie - mniam!), a u nas jest jedynie reliktem poglacjalnym, podlegającym całkowitej ochronie.
• Klukowe Buki” - rezerwat w Uroczysku Wilki, który chroni stare drzewa bukowe i dęby, a w runie występuje kostrzewa leśna.

Na jeziorach Łebsko i Gardno utworzono rezerwaty lęgowe ptaków „Żarnowskie Lęgi”, „Gackie Lęgi”, „Klukowe Lęgi”, „Gardnieńskie Lęgi” oraz „ Ciemińskie Błota”.

Park jest ważnym miejscem wędrówek ptaków wiosennych i jesiennych, a szczególnie zimowych. W okresie zimowym przybywa tu z północy wiele gatunków ptaków takich jak lodówki, łabędzie krzykliwe, tracze i wiele innych.

Jak dojechać?

Przystankiem węzłowym dla Słowińskiego Parku Narodowego jest Słupsk, który posiada dobre połączenia zarówno kolejowe, jak i autobusowe z większymi miastami Polski. Ze Słupska powinniśmy się udać do jednego z trzech miejsc, z których jest dogodnie rozpocząć zwiedzanie: do wsi Rowy ograniczającej park z zachodniej strony, miasta Łeba ograniczającej park ze wschodu lub też do wsi Gardna Wielka ograniczającej park z południa. We Wsi Gardna stoi na wzgórzu piękny gotycki kościół, który robi niesamowite wrażenie, roztacza się stamtąd widok na cały park. Ze Słupska do Łeby można dostać się za pomocą kolei (w sezonie), PKS lub prywatnych busów, do Rewy za pomocą PKS i busów, a do Gardny Wielkiej tylko za pomocą PKS. Można też dojechać do Czołpina własnym transportem, ale ten wariant polecam tylko ludziom z małymi dziećmi, kiedy nie da się zrobić większych wycieczek.

Kiedy zwiedzać?

Oczywiście najwięcej ludzi będzie wykorzystywało na zwiedzanie letnie wakacje. Natomiast jeżeli chcemy uniknąć tłumów, posłuchać śpiewu ptaków i popatrzeć, jak zwierzęta karmią swoje młode oraz cieszą się wiosną, polecam okres od połowy kwietnia do połowy czerwca. Równie piękna jest w Słowińskim Parku Narodowym jesień. We wrześniu morze jest bardzo ciepłe (prawdę mówiąc cieplejsze niż latem), a wrześniowa kąpiel ma niespotykany urok, natomiast w październiku zobaczymy jesień w niesamowitej liczbie barw i odcieni oraz przyrodę szykującą się do nadejścia zimy.

Gdzie spać?

Polecam namiot. Sporo jest pól biwakowych zarówno w Łebie, jak i Rowach. Nie będziemy też mieli problemu z wynajęciem kwatery prywatnej, czy wynajęciem pokoju w hotelu lub pensjonacie, chyba że latem - w szczycie sezonu. Miejscem, gdzie można nocować w namiocie najbliżej SPN jest Smołdziński Las. Znajduje się tam pole biwakowe oraz kwatery agroturystyczne. Można też spróbować spać w pruskim budynku starej szkoły. Niestety nie wolno nocować na żadnym z parkingów znajdujących się na terenie SPN. Można też spróbować spać na plaży.

Jak zwiedzać? (czyli nudny opis ciekawych szlaków)

Przez cały SPN ciągną się dwa główne znakowane szlaki. Od północy jest to szlak czerwony (ponad 40 km), który generalnie wiedzie wzdłuż linii morza i łączy Rowy z Łebą oraz szlak południowy żółty (około 30 km), który wiedzie od Gardny Wielkiej przez wszystkie wsie graniczące z SPN od południa (Rowokół, Smołdzino, Kluki, Izbicę, Żarnowska) i okalający rozlewiska jezior, bagna i rezerwaty aż do Łeby. Uwaga ogólna - tych szlaków nie da się przejść w ciągu jednego dnia. Trzeba zrobić nocleg gdzieś w trasie. Nawet dla wytrawnego piechura wędrówka po sypkim piasku jest bardzo wyczerpująca.

Większość turystów robi zasadniczy błąd udając się jedynie na kilkukilometrową wycieczkę szlakiem czerwonym z przedmieścia Łeby, wsi Rąbki leżącej już na terenie SPN do Białych Wydm (8km) - największego obszaru wydm ruchomych i najwyższej, kulminacyjnej wydmy Łąckiej (42 m) po czym wraca do Łeby. Po drodze można zwiedzić wyrzutnię rakiet V2 oraz wieżę widokową, ale prawdziwy SPN zaczyna się znacznie dalej i jeżeli chcemy „doświadczyć” tego parku, musimy się zapuścić w głąb. Jeżeli pójdziemy dalej to z Łąckiej Wydmy zejdziemy poprzez istne „piaskowe góry” na plażę. Możemy stąd skręcić w prawo i wrócić plażą do Łeby lub zapuścić się w głąb SPN. Jeżeli zdecydujemy się na dalszą wędrówkę to po 10 km plażą szlak skręca na południe i prowadzi nas do czoła ogromnej Czołpińskiej, gdzie możemy wejść na środkową część wydmy. Dalej dochodzimy do parkingu i wsi Czołpino, mijając latarnię morską, która jest udostępniona do zwiedzania. W odległości 1,6 km w Smołdzińskim Lesie znajduje się pole namiotowe. Idąc dalej szlakiem czerwonym dojdziemy do jeziora Dołgie Wielkie. Jezioro to ma pomost widokowy a jego przeciwległy brzeg jest opanowany przez kolonię kormoranów. Od jeziora tego odchodzi szlak łącznikowy czarny, który doprowadzi nas na plażę (1,5 km). Z kolei idąc czarnym w drugą stronę, na południe, dojdziemy do wsi Smołdzino. Idąc dalej szlakiem czerwonym dochodzimy do jeziora Dołgie Małe - jest to rezerwat ścisły florystyczny. Woda, mimo tego że jest mętna i czarna, pozwala na występowanie wielu gatunków ryb, które wymagają najczystszej wody. Dalej szlak wiedzie wzdłuż brzegów jeziora Gardno, jesteśmy jednak oddzieleni lasem olszowym i nie widzimy tafli wody aż do miejsca, gdzie dochodzimy do pomostu widokowego, skąd roztacza się widok na całe jezioro Gardno. Po kolejnych paru kilometrach dotrzemy do wsi Rowy czyli wschodniej krawędzi SPN. W sumie czerwony szlak to ponad 40 km licząc od Rąbki.

Szlak południowy żółty rozpoczyna się w Łebie i początkowo prowadzi drogą na Lębork, a następnie dochodzi do wsi Żarnowska leżącej na terenie rezerwatu krajobrazowo-leśnego. Są tu chronione wydmy porośnięte borem bażynowym oraz wiele gatunków roślin. Z prawej strony, w kierunku jeziora znajduje się rezerwat ścisły „Żarnowskie Lęgi”. Idąc dalej, po naszej lewej stronie mamy rezerwat „Bielice Gackie” porośnięte 100 letnimi sosnami. Następnie mijamy zniszczoną osadę Babi Dół i wchodzimy na drogę do Izbicy. Na południe widać „Wielkie Bagna”. Zanim dojdziemy do wsi Gać mijamy jeszcze las olszowy porastający brzegi jeziora Łebsko, czyli rezerwat „Olszyna”. Za wsią Gać mijamy rezerwat ścisły „Gackie Lęgi”, most na rzece Łeba i dochodzimy do Izbicy. Kierujemy się ku Lisiej Górze z naszej lewej strony, na południu rozciągają się piękne torfowiska i wrzosowiska - rezerwat „Ciemińskie Bagna”, a z prawej strony na północy rezerwat „Ciemińskie Błota” częściowo zarośnięte brzozą. Po przejściu przez most na rzece Pustynce dochodzimy do wsi Kluki. Koniecznie trzeba obejrzeć widok z wieży widokowej na brzegu jeziora (jest tam też przystań skąd w sezonie pływają regularnie stateczki do Łeby) i zwiedzić skansen - zagrodę Słowińską. Ze wsi Kluki szlak prowadzi przez las na zachód, z lewej strony mijamy rezerwat „Moroszka”, a z prawej „Klukowe Buki” Kolejno mijamy wieś Łokciowe, Smołdziński Las i kierujemy się szosą do wsi Smołdzino. Tam należy odwiedzić muzeum SPN oraz kościół z 1632 r. Ciekawy jest też dworek z XIX wieku oraz „grodzisko słowiańskie” z XII w. Dalej wspinamy się na wzgórze Rowokół, najwyższe w całym parku na wysokość 115 m.n.p.m. W wieży na wzgórzu roztacza się widok na oba ogromne jeziora Łebsko i Gardno, dolinę rzeki Łupawy oraz Mierzeję i morze. Szlak kończy się we wsi Gardna Wielka (30 km).